«بسم تعالی»

تاریخ سیاسی جهان اسلام  

سخن را باهدف وضعیت مسلمانان درجهان اسلام با حدیث رسول کرم (ص) اغازمی کنیم

رسول کرم(ص)فرمود:((من اصبح ولم یهتم بامور المسلمین فلیس بمسلم)) درکلام حضرت برمیزان لزومیت واهتمام به وضع مسلمین درهر کجای عالم که باشد تاکید شده است،مخصوصاً اوضاع ،مشکلات وسختیها،ظلمها،به عدالتی هایی که درحق آنها رواداشته می شود؛ باخبربودن یک مسلمان ازمحیط پیرامون خودازآن جهد اهمیت فراوان داردکه سرنوشت انسانها ازآن حیث که انسان هستند به هم گره خورده وسرنوشتی واحددارند هیچ عقل سلیمی نمی پذیرد که نسبت به همنوع خودبی تفاوت باشد پیامبر(ص)فرمود:)) من سمیع منادیا ینادی یاللمسلمین ولم یجبه فلیس بمسلم)) اطلاق (من سمع) دربرگیرینده تمام مسلمانان است ،امّاتوجه دارید که تکلیف حداقل بعدازعلم وقدرت است،باعدم فقدان شرط ،هرکس بشنوکه مردمی دریک نقطه زمین ،ازمسلمان استمداد بطلبد وکسی جواب آنان راندهد ونسبت به آن بی تفاوت باشد مسلمان نیست ،  همین مضمون را سعدی به شعر دراورده است :

بنی آدم اعضای یکد یگراند        که درآفرینش زیک گوهر اند

چوعضوبه در آید روزگار          دگرعضوها را نما ند قرا ر

توکزمحنت د یگران بی غمی       نشاید که  نا مت  نهند آد می.

این خصوصیت ارزشی وجوانمردانه را رسول کرم(ص) قولاوفعلا رعایت می فرمود وهیچگاه کسی مشاهده نشد که کسی ازوی یاری بخواهد بی اعتنای کرده باشد .پیمان ((حلف الفضول)) نشانه ای گویا براین مطلب است که پیامبر حتی قبل ازرسیدن به مقام نبوت به صورت فعّا ل انجام می داد.حوارث جاری درعصرحا ضر به نوعئ استمرار وادانه حوادث واتفاقابی است که در زمانهای گذشته حادث شده است، لذ اشناخت تاریخ انسان رادر شناخت درست حوادث اخیریاری می رساند ،بنابر این تعریف ازتاریخ  ارائه میگردد تاموضع اصلی وفرعی درقلمرواین موضوع معلوم گردد .

تعریف تاریخ

جامع ترین تعریف درمورتاریخ عبارت است از:)سرگذشت یاسلسله اعما ل ووقایع وحواد ث اقوام وملل مختلف وآنچه دررابطه ومتعلق به آنهاست،درزمانهای قبل که قابل ذکدوبه ترتیب ازمنه تنظیم شده باشد.) اساسی تراین رکن درتعریف تاریخ زمان گذ شته "است ،تاریخ می تواند به انواع زیادی تقسیم گردد :تریخ ادیان تارنخ علو تاریخ انبیاء تاریخ تودن تاریخ روابط اقوام وملل تاریخ سیاسی افغانستان و...

دربعریف مذکورتاریخ سرگذ شت وقایع ماقبل یعنی آنچه درگذشته است می باشد بنابر این سر گذشت همیشه باید مستند وبا ودرک معتبر ارائه گردد تا به ان اعتماد کرد درواقع دارای ارزش تاریخی باشد.مستند تاریخ یا مکتوب است یاغیر مکتوب مر اد ازکتوب اشیاء وکیفیت نقوش ومعماری و...است .به آن بخش ازتاریخ که مستندات ان مکتوبات مختلف حتی سنگ نبشته هاست تاریخ یا عصر تاریخ مدون می گویند.

البته مطا لبی نظیر علل پیدایش تاریخ شروع تاریخ منشأ تاریخ و.. اینها همه از مبا حث تخصصی تاریخ هستند وادر فلسفه تاریخ ارآنها بحث می شود ،که مباحث مستقل مخواهد ،ومجال ان نیست ،تااینجا کلیاتی دررابطه باعنوان بحث تاریخ سیاسی جهان اسلام مفهوم وتعریف تاریخ بیان شد  ، درراستای مطالب فوق به سیاست ولزوم آشنایی اجمالی با آن اشاره می گردد.

تعریف سیاست

واژه سیاست ،معادل کلمه لا تینی "politic-ازریشه  "-polis وعادل انگلیسی آن policy- -برگرفته ازواژه politiol- -است وبه معنای شهر وشهروندی  وقانون اساسی یا ساختاری حقوقی است بنابر آنچه درکتاب سیاست ارسطوبنام نظریه های دولت آوده است .

واژه سیاست یک لغت عربی وازریشه (ساس یسوس)گرفته شده است که درکتب لغب به معنای حکومت ریاست امرونهی سزاوتنبیه پرورش وپروراندن وپرداختن به امور مردم برطبق مصا لحشان آمره است ازجمله اوصا ف پیامبران وائمه معصومین صفت سیاست است یعنی اداره وتد بری امورمردوم وجامعه است واعمال حاکمیت ازخصایص تمام رهبران الهی است که به همین واسطه انسانها درمسیر هداف آفرینش خداوند قرارگراگرفته وتربیت می شوند.

معیارشناخت جهان اسلام

براشناخت کشورهای جهان اسلام معیارها ی گوناگونی وجود دارد که ازآن جمله نوع حکومت نوع دین درقانوساسی آن کشور ویاتعداد افراد جمعیت آن کشورکه دارای دین خاصی می با شند،بهترین معیار تعدادجمعیت مسلمانا ن می باشد،یعنی واژه کشورهای مسلمان یاجهان اسلام کشورهایی است که پنجهدرصد 50./.کل جمعیت بشترآن رامسلمانان بشکیل بدهند.  لبتهتعریف کشورهای اسلامی براساس معیارجمعیت که یکی ازبهترین عوامل اشتراک آنان است به لحاظ ادبیات سیاسی جهان هم به وافعیت نزدیکتر است چرا که اگر بطورمثال  مادرتعریف کشورهای مسلمان نوع حاکمیت وحامان آن کشوررا معیار قراربدهیم خواهیم دید که درجهان تعدادکشورهای مسلمان نوع حاکمیت وحاکمان آن کشوررا معیار فرار بدهیم خواهیم دید که در جهان تعداد کشور های اسلا می بسیار اندک خواهد شد ،یک یاشاید دوتا درصورتی که درسازمان کنفرانس اسلامی بیش ازپنجاه کشور عضوهستند،توجه دارید که قراردادن عامل جمعیت برای شناخت یک کشور به عنوان کشور مسلمان هم به لحاظ واقعیتهای سیاسی درمواردی مطابقت ندارد بطورمثال کشور اروپا یی آلبانی که اکثر جمعیت مسلمان هستند جزء کشورهای مسلمان محسوب نمی شوند ازآنطرف کشورهای افریقایی گابن واوگاندا،

به کارگیری حیله های اقتصادی درکشورهای اسلامی

ازجماه حیله های استعماراین بود که وقتی به سرزمین های اسلامی راه یافت بنا به شرایط طبیعی وجغرافیایی ن کشورها آنان را ملزم به کشت  محصولی می کردند که در تأمین مواد اولیه کار خانجات وادامه وتوسعه اقتصادی آنه نقش مهمی داشت ازعوارض نا گوار انی برنامه این بوده زمین حاصلخیزی که می بایست دران مواد غذایی ومایحتاج پروتئینی مدرم مسلمان به عمل آید به کشبت محصولات تجاری تأمین کننده  منافع اقتصادی غدب اختصاص می بافت به همین دلیل انی کشورها ناگزیرمایحتاج غذایی خدراازکشورهای دیر تأمین ووارد کنندنتیجه چنین شیوه  نادرستی ازطرفی وابستگی آن کشورها رابه دبالدارد وازطرف دیگر اقتصاد تک محصولی به کشورهای تولید کننده که درمواقع لزوم باتحریم اقتصادی (ازجهت صادرات آن محصول یاواردات سایر محصولات به آن کشور )آن کشور تاسرحد فلج اقتصادی پیش می رود ازطرف دیگر تولید انبوه یک محصول نیزقمت آن درابه شدت تنزل می دهد اما درمقابل محصولات ومصنوعاب غربی هرروز گرانتر می شوند به عنوان مثال:درسال 1960م . یک تن کاکائو صادرشد تا 1200کیلو گرم سیمان تهیه شود ولی درسال 1970م آن کشور تبدیل بهیک کشورتک محصولی ووابسته شد )درازای همان مقدارکاکائو300کیلوگرم سیمان تحویل شد[منبع ].[ویرامانتری چشم اندازهایی برآزادی وبرابری درجهان سوم ترجمه محمود ریاضی تهران چاپخش.]